"అన్నీ వేదాల్లోనే ఉన్నాయిష" అని 'కన్యాశుల్కం' అగ్నిహోత్రావధాన్లు ధాటీగా చెబితే కాబోలనుకున్నాం. "అన్నీ ఏఐ లోనే ఉన్నాయి" అని ఇప్పటి జెంజీ తరం ఢంకా బజాయిస్తుంటే 'అదీ చూద్దాం' అనిపించి ఆయొక్క ఏఐ నే అడిగాను, 'నెమలికన్ను' గురించి చెప్పమని. నాక్కూడా తెలియని చాలా విషయాలని క్షణాల్లో ఇదిగో ఇలా చెప్పుకొచ్చింది:
'నెమలికన్ను' బ్లాగ్ను ఒక వాక్యంలో చెప్పాలంటే — ఇది వార్తలు చెప్పే బ్లాగ్ కాదు, జ్ఞాపకాలు, పుస్తకాలు, సినిమాలు, మనుషులు, చిన్న చిన్న జీవితానుభవాలను స్నేహితుడిలా కూర్చుని చెప్పే బ్లాగ్. మొదట బ్లాగ్లోకి వెళ్తే కనిపించే ట్యాగ్లైన్నే దాని స్వభావాన్ని చెబుతుంది -- "జ్ఞాపకాలే ఓదార్పు.. జ్ఞాపకాలే మైమరపు.."
ఎప్పటి నుంచి రాస్తున్నారు?
ప్రస్తుతం అందుబాటులో ఉన్న ఆర్కైవ్ను చూస్తే 2010లోనే పోస్టులు ఉన్నాయి. అక్టోబర్, నవంబర్, డిసెంబర్ 2010లో వరుసగా రాసిన వ్యాసాలు కనిపిస్తున్నాయి. అంటే కనీసం 2010 నాటికే ఈ బ్లాగ్ చురుకుగా నడుస్తోంది. రచయిత పేరు 'మురళి'.
ఇందులో ఏముంటుంది?
ఒకే అంశం కాదు. రచయిత ఆసక్తులు చాలా విస్తృతంగా ఉన్నాయి. బ్లాగ్లో ఉన్న విభాగాలే దానికి సాక్ష్యం. సాహిత్యం, సినిమాలు, జ్ఞాపకాలు, వర్తమానం, కథలు, యాత్ర, నాయికలు, నివాళులు, వేటూరి పాటలు, నాటకాలు, అమ్మ చెప్పిన కబుర్లు, అవీ-ఇవీ వంటి విభాగాలు ఉన్నాయి. కానీ వీటిని చూస్తే ఇది "అన్నీ రాసే బ్లాగ్" అనిపిస్తుంది. చదవడం మొదలు పెడితే మాత్రం ఒక విషయం అర్థమవుతుంది — రచయితకు మనుషులంటే, కథలంటే, జ్ఞాపకాలంటే ప్రత్యేకమైన మక్కువ ఉంది.
రచనా శైలి
ఇది ఈ బ్లాగ్లోని బలమైన అంశం. చాలా బ్లాగులు 'సమాచారం' ఇస్తాయి. 'నెమలికన్ను' మాత్రం 'సంభాషణ' చేస్తుంది. ఉదాహరణకు ఒక సినిమా గురించి రాస్తే కథ చెప్పి వదిలేయరు. ఆ సినిమా చూసినప్పుడు కలిగిన అనుభూతి, ఆ పాత్ర ఎందుకు నచ్చింది, అప్పటి కాలం ఎలా ఉండేది — ఇవన్నీ కలిపి చెబుతారు. ఒక పుస్తకం గురించి రాస్తే సమీక్షలా కాకుండా, "నేను చదివాను, నాకు ఇలా అనిపించింది" అన్న రీతిలో చెబుతారు. చదువుతున్నప్పుడు ఎక్కడా ఉపన్యాసం వినిపించదు. ఒక పెద్దాయన సాయంత్రం టీ తాగుతూ కథలు చెబుతున్నట్టు ఉంటుంది.
సాహిత్యం మీద మక్కువ
బ్లాగ్లోనే అత్యధిక పోస్టులు 'సాహిత్యం' విభాగంలో కనిపిస్తాయి. దాదాపు మూడు వందల వరకు నమోదయ్యాయి. అంటే తెలుగు కథలు, నవలలు, రచయితలు, పాత్రలు, పుస్తకాల గురించి రచయిత చాలా కాలంగా రాస్తున్నారని అర్థమవుతుంది. ముఖ్యంగా చదివిన పుస్తకాన్ని సారాంశంగా చెప్పడం కాదు. అందులో తనను తాకిన అంశాన్ని బయటకు తీసి పాఠకుడితో పంచుకుంటారు.
సినిమాల గురించి
సినిమా సమీక్షల కంటే 'సినిమా జ్ఞాపకాలు' ఎక్కువ. పాత తెలుగు సినిమాలు, పాత్రలు, నటన, సంగీతం, స్క్రీన్ప్లే వంటి విషయాలపై ప్రేమ కనిపిస్తుంది. 'మిస్సమ్మ', 'అన్వేషణ' వంటి సినిమాల గురించి రాసిన పోస్టుల్లో కథ కంటే సినిమా ఎందుకు నిలిచిపోయిందో చెప్పడానికి ప్రయత్నించారు. అందుకే సినిమా అభిమానులకు ఇది ప్రత్యేకమైన పఠనానుభవం.
జ్ఞాపకాల విభాగం ఎందుకు ప్రత్యేకం?
నా దృష్టిలో 'నెమలికన్ను' బ్లాగ్కు అసలు గుండెకాయ అదే. బాల్యం, పల్లెటూరు, పండుగలు, ఇంట్లో వాళ్లు, చిన్ననాటి సంఘటనలు — ఇవి చాలా సాధారణ విషయాలే. కానీ రచయిత వాటిని గుర్తు చేసుకునే విధానం వల్ల అవి పాఠకుడి జ్ఞాపకాలుగా కూడా మారిపోతాయి. ఉదాహరణకు చిన్నప్పుడు ఉపవాసం ఉన్న అనుభవం గురించి రాసిన పోస్టు చదివితే, మీరు మీ చిన్ననాటి పండుగలను గుర్తు చేసుకోవడం మొదలుపెడతారు. రాజకీయాలు, మీడియా, టెలివిజన్, సమాజంలో జరుగుతున్న పరిణామాలపై కూడా రాశారు. కానీ వార్తా కథనం శైలిలో కాదు. ఒక పౌరుడిగా, ఒక పాఠకుడిగా తన అభిప్రాయాన్ని చెబుతారు.
ఎవరెవరు చదువుతుంటారు?
నిర్దిష్ట గణాంకాలు అందుబాటులో లేవు. కానీ బ్లాగ్ స్వభావాన్ని బట్టి చూస్తే: తెలుగు పుస్తకాల అభిమానులు, పాత తెలుగు సినిమాల అభిమానులు, బ్లాగుల యుగాన్ని ఆస్వాదించిన పాఠకులు, జ్ఞాపకాల రచనలను ఇష్టపడేవారు, ప్రశాంతంగా చదవడానికి ఏదైనా వెతుకుతున్న వారు, ఇలాంటి వాళ్లకు ఇది బాగా నచ్చే అవకాశం ఉంది. పోస్టుల వద్ద కనిపించే కామెంట్ల సంఖ్య కూడా ఒకప్పుడు పాఠకులతో మంచి సంభాషణ జరిగేదని సూచిస్తుంది.
ఈ బ్లాగ్ చదివితే ఏమి దొరుకుతుంది?
సమాచారం కంటే ఎక్కువగా ఒక వాతావరణం దొరుకుతుంది. కొన్ని బ్లాగులు చదివాక "ఏం నేర్చుకున్నాం?" అనిపిస్తుంది. 'నెమలికన్ను' చదివాక మాత్రం "ఆ రోజులు గుర్తొచ్చాయి" "ఆ సినిమా మళ్లీ చూడాలి" "ఆ పుస్తకం వెతకాలి" "ఇలాంటి వాళ్లు ఇప్పుడు తక్కువయ్యారు" అనిపిస్తుంది. ఇది వేగంగా స్క్రోల్ చేసే ఇంటర్నెట్ కంటెంట్ కాదు. కొంచెం నెమ్మదిగా చదివే రకం. 'నెమలికన్ను' అనేది తెలుగు బ్లాగుల ప్రపంచంలో ఒక వ్యక్తిగత డైరీ, సాహిత్య నోటుబుక్, సినిమా జ్ఞాపకాల ఆల్బమ్, జీవిత పరిశీలనల సంకలనం — ఇవన్నీ కలిసిన స్థలం. ఇక్కడికి ఒక పోస్టు చదవడానికి వెళ్తే, సాధారణంగా ఐదు ఆరు పోస్టులు చదివేసి బయటకు వస్తారు. ఎందుకంటే రచయిత చెప్పేది గొప్ప సిద్ధాంతాలు కాదు, మన జీవితాలకు దగ్గరగా ఉండే విషయాలు. అదే ఈ బ్లాగ్ ప్రత్యేకత.
సంక్షిప్తంగా చెప్పాలంటే, 'నెమలికన్ను' బ్లాగ్ అనేది సమాచారం కోసం వెతికే పాఠకుడికంటే, అనుభూతి కోసం వెతికే పాఠకుడికి దగ్గరగా ఉంటుంది. ఇక్కడ రచయిత తనకు నచ్చిన పుస్తకాలు, సినిమాలు, మనుషులు, ప్రయాణాలు, జ్ఞాపకాలను కేవలం నమోదు చేయరు, వాటితో తనకు ఏర్పడిన అనుబంధాన్ని పాఠకుడితో పంచుకుంటారు. అందుకే ఈ బ్లాగ్ చదవడం అనేది వ్యాసాలు చదవడం కంటే, మనసుకు దగ్గరైన ఒక పాత స్నేహితుడితో కబుర్లు చెప్పుకోవడం లాంటి అనుభవంగా అనిపిస్తుంది.
ప్రత్యేకత
తెలుగు బ్లాగుల ప్రపంచంలో 'నెమలికన్ను' ప్రత్యేకత ఏమిటంటే, అది పెద్ద పెద్ద ప్రకటనలు చేయదు, పాఠాలు చెప్పదు, ఆర్భాటమైన భాషను ఆశ్రయించదు. నెమ్మదిగా, ఆప్యాయంగా, జ్ఞాపకాల దారిలో నడిపిస్తూ మనలోని పాత అనుభూతులను మేల్కొలుపుతుంది. ఒక మంచి పుస్తకం ముగిసిన తర్వాత మనసులో మిగిలే తీయని ప్రతిధ్వనిలా, 'నెమలికన్ను' పోస్టులు కూడా చదివాక కొంతసేపు మనతోనే ఉంటాయి. ఇదే ఆ బ్లాగ్ అసలు విలువ, అసలు ఆకర్షణ.
బ్లాగ్ను చదివినప్పుడు రచయిత మురళి గురించి కొన్ని విషయాలు స్పష్టంగా తెలుస్తాయి. కొన్ని మాత్రం ఊహించ గలిగేంత వరకే తెలుస్తాయి. ఎందుకంటే ఆయన తనను తాను ముందుకు తెచ్చుకోవడం కంటే, తనకు నచ్చిన విషయాలను ముందుకు తెచ్చే స్వభావం ఉన్న రచయితలా కనిపిస్తారు. మురళి గారిని ఒక వాక్యంలో చెప్పాలంటే — చదివినది, చూసినది, అనుభవించినది తనలోనే దాచుకోకుండా, వాటి వెనుక ఉన్న భావాన్ని పాఠకులతో పంచుకోవాలనుకునే వ్యక్తి.
రచనల్లో కనిపించే లక్షణాలు
పుస్తకాలపై లోతైన ఆసక్తి, పాత తెలుగు సినిమాలపై ప్రేమ, చిన్ననాటి జ్ఞాపకాల పట్ల మమకారం, మనుషులను గమనించే అలవాటు, భాషలో సహజత్వం, అతిశయోక్తి కంటే ఆత్మీయతకు ప్రాధాన్యం. రచయితగా ఆయన బలం ఏమిటంటే, తాను ఎంత చదివారో చూపించడానికి రాయరు, తాను ఎంతగా స్పృశించబడ్డారో చెప్పడానికి రాస్తారు. అందుకే ఆయన వ్యాసాల్లో "తెలుసుకోవాల్సిన విషయం" కంటే "అనుభవించాల్సిన భావం" ఎక్కువగా కనిపిస్తుంది.మరొక ఆసక్తికరమైన విషయం ఏమిటంటే, మురళి గారి రచనల్లో తరచుగా కనిపించే మనుషులు, సంఘటనలు, పుస్తకాలు, సినిమాలు అన్నీ కలిపి చూస్తే, ఆయన కేవలం పాఠకుడు లేదా సినిమా అభిమాని మాత్రమే కాదు, జ్ఞాపకాలను విలువైన సాంస్కృతిక సంపదగా భావించే వ్యక్తి అనిపిస్తారు.
ఒక పాత పాట, ఒక చిన్న కథ, ఒక మరచిపోయిన నటుడు, ఒక బాల్యస్మృతి—ఇవన్నీ ఆయనకు రాయదగ్గ విషయాలే. అలాగే ఆయన రచనల్లో ఒక మృదువైన నోస్టాల్జియా ఉంటుంది. కానీ అది "మా కాలమే గొప్పది" అనే రకం కాదు. గతాన్ని ప్రేమిస్తూనే, దానిని వర్తమానంతో మాట్లాడించే ప్రయత్నం కనిపిస్తుంది. అందువల్ల ఆయన వ్యాసాలు జ్ఞాపకాలలోనే చిక్కుకుపోవు, అవి పాఠకుడిని తన సొంత జ్ఞాపకాల వైపు కూడా తీసుకెళ్తాయి.
బ్లాగ్ రచయిత గురించి
'నెమలికన్ను' బ్లాగ్ వెనుక ఉన్న మురళి గారు తమ వ్యక్తిత్వాన్ని నేరుగా పరిచయం చేసుకోకపోయినా, వారి రచనల ద్వారా ఒక సున్నితమైన పాఠకుడు, మంచి కథకుడు, సినిమాలు-సాహిత్యం-జీవితానుభవాల పట్ల ప్రేమ ఉన్న మనిషి మనకు పరిచయం అవుతారు. బ్లాగ్ను చదివాక గుర్తుండిపోయేది కేవలం పోస్టులు కాదు, వాటి వెనుక ఉన్న ఆ ఆత్మీయమైన రచయిత స్వరమే. 'నెమలికన్ను' పోస్టులు చదువుతుంటే ఎక్కడా వ్యాసం చదువుతున్న భావన కలగదు. ఒక స్నేహితుడు ఎదురుగా కూర్చుని "ఈ పుస్తకం చదివాను... ఒక విషయం గుర్తొచ్చింది..." అని మొదలుపెట్టి కబుర్లు చెబుతున్నట్టుగా ఉంటుంది.ఈ శైలి చాలా కష్టం. ఎందుకంటే సంభాషణలా రాస్తూ కూడా ఆసక్తిని నిలబెట్టాలి. మురళి గారి రచనల్లో అది సహజంగా కనిపిస్తుంది.
చాలా బ్లాగులు ఒక అంశం చుట్టూ నిర్మించబడతాయి—సాహిత్యం, సినిమా, రాజకీయాలు, ప్రయాణాలు... కానీ 'నెమలికన్ను' అలాంటిది కాదు. పైకి చూస్తే ఎన్నో అంశాలు కనిపించినా, లోపలికి వెళ్తే వాటన్నింటినీ కలిపే ఒకే దారం కనిపిస్తుంది: జీవితాన్ని జ్ఞాపకాల ద్వారా అర్థం చేసుకోవాలనే ప్రయత్నం. అందుకే అక్కడ పుస్తక సమీక్ష కూడా ఒక జ్ఞాపకంలా ఉంటుంది, సినిమా వ్యాసం కూడా ఒక వ్యక్తిగత అనుభవంలా ఉంటుంది, చిన్ననాటి సంఘటన కూడా ఒక సామాజిక పరిశీలనలా అనిపిస్తుంది. ఈ కలయికే ఆ బ్లాగ్ను సాధారణ 'కంటెంట్' నుంచి వేరు చేస్తుంది.
తెలుగు బ్లాగుల స్వర్ణయుగం అనబడే కాలంలో వచ్చిన అనేక బ్లాగులు ఇప్పుడు నిలిచిపోయాయి. కానీ 'నెమలికన్ను' వంటి బ్లాగులు చదివితే, ఆ కాలంలో వ్యక్తిగత రచనలకు ఎంత ప్రాధాన్యం ఉండేదో అర్థమవుతుంది. ఇవి కేవలం పోస్టుల సమాహారం కాదు; ఒక పాఠకుడి, ఒక సినీ ప్రేమికుడి, ఒక జ్ఞాపకాల సంచయకర్త యొక్క మానసిక ప్రయాణానికి సంబంధించిన నమోదు పత్రాలు. అందుకే 'నెమలికన్ను' విలువ దాని సమాచారంలో లేదు, దాని స్వరంలో ఉంది. చదువుతున్నప్పుడు "రచయిత ఏమి చెబుతున్నారు?" అన్నదానికంటే "ఆయన ఎలా చెబుతున్నారు?" అన్నదే ఎక్కువకాలం గుర్తుండిపోతుంది.
ఎందుకు గుర్తుండిపోతుంది?
'నెమలికన్ను' బ్లాగ్ను కేవలం "ఏం రాశారు?" అనే కోణంలో కాకుండా, "ఎలా రాశారు?", "ఎందుకు గుర్తుండిపోతుంది?" అనే కోణంలో చూద్దాం.మొదటగా — ఇది సమాచార రచన కాదు, అనుభూతి రచన. చాలామంది ఒక పుస్తకం గురించి రాస్తే కథ చెబుతారు. ఒక సినిమా గురించి రాస్తే సమీక్ష చేస్తారు. ఒక వ్యక్తి గురించి రాస్తే జీవిత విశేషాలు చెబుతారు. మురళి గారు మాత్రం అలా చేయరు. ఆయనకు ప్రధాన విషయం పుస్తకం కాదు, సినిమా కాదు, వ్యక్తి కాదు. వాటి వల్ల తనలో కలిగిన స్పందనే ప్రధాన విషయం. అందుకే ఒక వ్యాసం చదివాక మనకు ఆ పుస్తకం గురించి పూర్తి సమాచారం రాకపోవచ్చు, కానీ ఆ పుస్తకం ఎందుకు విలువైనదో మాత్రం అర్థమవుతుంది.ఇది విమర్శకుడి పద్ధతి కాదు. ఇది ఒక మంచి పాఠకుడి పద్ధతి.
జ్ఞాపకాలను వాడుకునే విధానం -- చాలామంది నోస్టాల్జియా రాస్తారు. కానీ నోస్టాల్జియా రెండు రకాలుగా ఉంటుంది.ఒకటి: "మా రోజులు చాలా గొప్పవి." రెండోది: "ఆ రోజులు ఇలా ఉండేవి. ఇప్పుడు గుర్తొస్తే బాగుంది. 'నెమలికన్ను' రెండో రకానికి చెందినది. ఇక్కడ గతాన్ని మహిమాన్వితం చేయడం కనిపించదు. ప్రేమించడం మాత్రం కనిపిస్తుంది.అందుకే చదివేవారికి కూడా తమ సొంత బాల్యం గుర్తుకొస్తుంది.రచయిత జ్ఞాపకం, పాఠకుడి జ్ఞాపకంగా మారిపోవడం నెమలికన్ను బలమైన లక్షణం.
ఈ బ్లాగ్లో తరచూ కనిపించే విషయం — చిన్న విషయాల్లో పెద్ద అర్థాలు వెతకడం. ఒక పాత పాట, ఒక సినిమా సన్నివేశం, ఒక ఉపాధ్యాయుడు, ఒక బాల్య సంఘటన -- ఇవి సాధారణంగా కనిపించినా, వాటి వెనుక ఉన్న మానవ సంబంధాలను బయటకు తీయడం ఆయనకు బాగా వచ్చు. అందుకే ఆయన వ్యాసాలు 'వివరణ' కంటే 'వ్యాఖ్యానం' గా మారతాయి.
భాష
'నెమలికన్ను' భాషలో రెండు విశేషాలు ఉన్నాయి. సరళత, సహజత్వం. ఆయన పాండిత్యాన్ని ప్రదర్శించడానికి కష్టమైన పదాలు వాడరు. అలాగే పూర్తిగా మాట్లాడే భాషలో కూడా రాయరు. ఈ రెండింటి మధ్య ఒక సమతుల్యం కనిపిస్తుంది. చదువుతున్నప్పుడు భాష అడ్డం రాదు. భావమే ముందుకు వస్తుంది. అది మంచి రచనకు ముఖ్యమైన లక్షణం. చాలా పోస్టులు ఒక ఆసక్తికరమైన జ్ఞాపకం లేదా సందర్భంతో మొదలవుతాయి. తర్వాత మెల్లగా అసలు విషయానికి వస్తాయి. మధ్యలో వ్యక్తిగత అనుభవాలు కలుస్తాయి. చివరికి పాఠకుడు ఆలోచించేలా ఒక భావం మిగులుతుంది. ఈ నిర్మాణం కథ చెప్పే సంప్రదాయానికి దగ్గరగా ఉంటుంది.అందుకే సమాచారం చదివిన అనుభవం కాకుండా, కథ విన్న అనుభవం కలుగుతుంది.
పాఠకుడిపై ప్రభావం
'నెమలికన్ను' చదివిన తర్వాత సాధారణంగా మూడు రకాల స్పందనలు వస్తాయి. "ఆ పుస్తకం చదవాలి." "ఆ సినిమా మళ్లీ చూడాలి." "నా బాల్యం గుర్తొచ్చింది." ఈ మూడింటిలో మూడోది చాలా ముఖ్యమైనది.ఎందుకంటే రచయిత తన అనుభవాన్ని మాత్రమే చెప్పి ఆగిపోరు, పాఠకుడి అనుభవాలను కూడా మేల్కొలుపుతారు. అక్కడే రచన వ్యక్తిగత స్థాయి నుంచి సామూహిక అనుభూతిగా మారుతుంది. తెలుగు బ్లాగింగ్లో ఒక తరం ఉంది. వాళ్లు ఫాలోవర్ల కోసం రాయలేదు, అల్గోరిథమ్ కోసం రాయలేదు, ట్రెండింగ్ విషయాల కోసం రాయలేదు. తమకు చెప్పాలనిపించిన విషయాలు రాశారు. 'నెమలికన్ను' ఆ సంప్రదాయానికి మంచి ఉదాహరణ. అది ఒక వెబ్సైట్ కంటే ఎక్కువగా, ఒక పఠన సంస్కృతికి చెందిన జాడలా కనిపిస్తుంది.
చివరి మాట
'నెమలికన్ను' బ్లాగ్ను చదివాక "ఎంత సమాచారం తెలుసుకున్నాం?" అని కొలవడం కష్టం. కానీ "ఎంతసేపు ఆలోచించాం?" "ఎన్ని జ్ఞాపకాలు మేల్కొన్నాయి?" "ఎన్ని పుస్తకాలు వెతకాలనిపించింది?" అని కొలిస్తే దాని విలువ అర్థమవుతుంది. అది పాఠకుడిని ఆశ్చర్యపరచే బ్లాగ్ కాదు. ఆకట్టుకోవడానికి ప్రయత్నించే బ్లాగ్ కూడా కాదు. నెమ్మదిగా మనసులో చోటు చేసుకునే బ్లాగ్. ఒకసారి చదివాక మరికొన్ని రోజుల తర్వాత కూడా గుర్తొచ్చే బ్లాగ్. తెలుగు ఇంటర్నెట్లో అలాంటి స్థానం సంపాదించడం చిన్న విషయం కాదు.
